Márquez’in vasiyetine ihanet mi, saygı mı?

Nobel Edebiyat ödüllü (1982) Kolombiyalı yazar Gabriel García Márquez’in taslaklarda kalmış son romanı ‘Ağustosta Görüşürüz’ün, Mart ayında tüm dünyada yayımlanması özellikle sadık okurlarını epey heyecanlandırdı. Yazarın ölümünden 10 yıl sonra yayınlanan eser, Latin Amerika edebiyatının tartışmasız en usta kalemlerinin başında gelen Márquez’in memleketi Kolombiya’da yazarın önceki eserlerine olan talepte adeta patlama yarattı.

Yazarın çok sevilen romanlarından ‘Kolera Günlerinde Aşk’, hem kitapçılarda hem de dijital kitap sitelerinde en çok aranan roman olurken Latin Amerika’nın en büyük kitap satış platformu olan BuscaLibre’nin Şubat verilerine göre, Marquez’e Nobel Edebiyat Ödülü’nü getiren ölümsüz eseri ‘Yüz Yıllık Yalnızlık’ın satışları yüzde 93 oranında arttı.

Öte yandan, Gabriel Garcia Márquez’in tamamlanmamış son romanı ‘Ağustosta Görüşürüz’, edebiyat eleştirmenleri ve okurlarını tartışmalı bir soruyla baş başa bıraktı: Yazarın ölmeden önce imha edilmesini istediği bu romanın yayımlanması vasiyete ihanet değil miydi?

‘Büyülü Gerçekçilik’ akımının babası olarak kabul edilen Gabriel García Márquez ya da Latin Amerika’da ona takılan lakapla ‘Gabo’, henüz hayattayken “Bu kitap işe yaramaz, imha edilmesi lazım” dediği son eserinin, kendi isteğine rağmen yayımlanması vasiyetine ihanet olarak yorumlandı.

‘GİDECEĞİ EN İYİ YER ÇÖP’

Márquez, “Gideceği en iyi yer çöp” dediği romanda 46 yaşındaki bir kadının annesinin mezarının olduğu Karayipler’deki bir adaya her yıl ağustos ayında yaptığı ziyaretle birlikte orta yaşlarındaki bir kadının cinsellik ve heyecan arayışını anlatıyor. Ana Magdelena Bach adındaki kadın kahramanının yolunun her defasında farklı erkeklerle kesiştiği, cinselliği farklı erkeklerle yeniden keşfettiği esrarengiz bir yolculuk romanı aynı zamanda.

Eleştirmenler, romanı Márquez’in en iyi eseri olarak nitelemekten çekinirken; İspanyolca yayınlandığı ülkelerde romana dair en önemli eleştiri, ’Gabo’nun vasiyetine aykırı yayınlanma biçimi.

‘ARŞİVDEKİ ONLARCA ÇEKMECEYİ YAĞMAYAMAYA GEREK VAR MIYDI?’

Nitekim Uruguay’daki El Observador adlı web sitesinin yazarlarından Nicolás Tabárez, “Bütün bunlara değer miydi?” diye soruyor. “Sırf bazı yayıncılar mutlu olsun ve mirasçıların cebi dolsun diye arşivdeki onlarca çekmeceyi yağmalamaya gerek var mıydı?”

Uruguaylı yazar Mercedes Rosende ise “Márquez’in olsa olsa çöpe atılır dediği bu romanın yayınlanması üzücü. Vasiyetini çiğneyerek itibarının satılığa çıkarılması bana sadece hüzün veriyor” yorumunu yapıyor.

Bu yoruma bir katkı da Times’ın Edebiyat Ekleri Editörü Miranda France’dan geliyor. France, romanı okuduktan sonra García Márquez’in alışılagelmiş zengin kelime dağarcığında bir çeşit yoksullaşma fark ettiğini söylüyor.

‘BIG OK FINAL’

Márquez’in yaşamının son yıllarında demans hastası olduğu ve bu roman üzerine çalışmakta zorlandığı biliniyor. Asistanı ile birlikte roman üzerinde çeşitli notlar alan yazar, beşinci versiyon olarak kaydedilen dosya üzerine el yazısıyla onayladığını belirten “Big Ok Final” notunu düşmüş ancak daha sonra “Bu roman işe yaramaz” diyerek yayımlanmamak üzere dosyayı rafa kaldırmış.

Márquez’in varisleri, oğulları Rodrigo ve Gonzalo Garcia Barcha ise yazarın arşivinin bulunduğu University of Texas in Austin’de tutulan bu son kopyayı yayınlamakta bir beis görmediklerini çünkü metnin umduklarından da iyi olduğunu savunuyor. García Márquez’in oğlu Rodrigo, “Babamızın demans nedeniyle yazma yeteneği kadar okuma ve yargıda bulunma yetisini de kaybettiğini düşündük. Tamamen aklı başında olsaydı eseri bitirirdi ya da tamamen yok ederdi. Bize hem işe yaramadığını söyleyip hem de yok etmediğini düşünürsek metin üzerinde bir yargılama yapamadığı ortada. Bu kapsamlı bir metin ve hiçbir bölüm atlanmadı. Orijinalinde olmayan hiçbir şey eklenmedi” görüşünü ifade ediyor.

Eleştirmen Nicolás Tabárez ise bu tür bir vakaya iyimser gözle bakılacak olursa, Márquez gibi büyük yazarlar için ölümlerinden sonra yapılan çalışmaların hayranlarına verilecek bir armağan olarak değerlendirilebileceğini ancak diğer taraftan bakıldığında böyle büyük yazarların “başarı garantili” eserlerini yayınlama nedenlerinin başında kâr amacının gelebileceğini ima ediyor. Tabárez bu eleştirisinde haksız sayılmaz zira yazar hayattayken kendisine gelen dizi ve film tekliflerini toptan reddetmiş olsa da oğulları kült romanı ‘Yüzyıllık Yalnızlık’ın haklarını babalarının ölümünden beş yıl sonra, 2019’da Netflix’e devretmekte sakınca görmedi.

Tabárez tartışmaya son noktayı şöyle koyuyor: “Bu durumda söylenebilecek tek şey ölülerin kendilerini savunamayacağıdır. Bazı eserler vardır ki onlar sanatçının ölümünden sonra yayınlanması gereken eserlerdir. Bazılarının ise oldukları yerde kalması daha hayırlıdır. Sonuçta nihai karar okurun. Márquez’in oğlu Rodrigo Garcia Barcha’nın da dediği gibi “Babam her zaman, öldüğümde ne istersen yap, derdi. Bu, geceleri daha iyi uyumamı sağlıyor. Nihayetinde son kararı okurlar verecek.”

İspanyolca’dan çeviren: Özgür Duygu Durgun

(KÜLTÜR SANAT SERVİSİ)

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Deneme bonusu veren siteler
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Pendik Escort
pendik escort
xuhbebie